Πώς η πιστωτική ασφυξία, η μαζική εκτύπωση χρήματος και το εκρηκτικό corporate χρέος των 1,4 τρισ. για την Τεχνητή Νοημοσύνη οδηγούν τον πλανήτη σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική καθίζηση.
Ο ιδρυτής του μεγαλύτερου hedge fund στον κόσμο Bridgewater, Ray Dalio, σημαίνει με σφοδρότητα συναγερμού, σκιαγραφώντας ένα ζοφερό σκηνικό για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές.
Στο νέο του άρθρο, το οποίο έρχεται να προστεθεί στο μνημειώδες βιβλίο του «How Countries Go Broke: The Big Cycle», ο διαπρεπής επενδυτής αποκαλύπτει πως οι αριθμοί και οι αγορές ομολόγων ακολουθούν πιστά και με τρομακτική ακρίβεια τον κλασικό, μηχανικό κύκλο χρεοκοπίας των εθνών.
Σύμφωνα με τον Ray Dalio, τα κράτη δεν καταρρέουν τυχαία.
Η πτώχευση έρχεται αναπόφευκτα όταν συντρέχουν δύο συνθήκες:
1. Η προσφορά χρέους προς πώληση υπερβαίνει κατά πολύ τη ζήτηση.
2. Οι πληρωμές για την εξυπηρέτηση του χρέους (τόκοι και κεφάλαιο) εκτινάσσονται σε σχέση με τα έσοδα, στραγγαλίζοντας κάθε άλλη κρατική δαπάνη.
Αυτή ακριβώς η «θηλιά» σφίγγει πλέον απειλητικά γύρω από τον λαιμό των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά και ολόκληρου του δυτικού κόσμου.
Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια, πιστωτική ασφυξία, κατάρρευση των μετοχών και, τελικά, σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική καθίζηση ή σε μαζική τύπωση χρήματος που απαξιώνει πλήρως τα νομίσματα.
Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2026, τα εμπορεύσιμα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ (Treasuries) είχαν εκτιναχθεί στα 32 τρισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας άλμα 8% σε μόλις έναν χρόνο.
Το αμερικανικό Δημόσιο αναμένεται να εκδώσει καθαρό νέο χρέος ύψους 2,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων για ολόκληρο το 2026.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, είναι η αλλαγή τακτικής από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών: επειδή η ζήτηση για μακροπρόθεσμα ομόλογα καταρρέει, το κράτος αναγκάζεται να εκδίδει τεράστιους όγκους βραχυπρόθεσμων τίτλων (bills), οι οποίοι φτάνουν πλέον το 50% της συνολικής έκδοσης—ένα ποσοστό που κανονικά συναντάται μόνο σε περιόδους βαθιάς ύφεσης.
Αυτή η τακτική εκτινάσσει τον κίνδυνο ανανέωσης (rollover risk) και καθιστά το χρέος εκρηκτικά ακριβό.
Σύμφωνα με τις προβολές, το δημόσιο χρέος αναμένεται να εκτοξευθεί από τα 240.000 δολάρια ανά αμερικανικό νοικοκυριό στα 270.000 δολάρια μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Αν προστεθεί και το ιδιωτικό χρέος, το συνολικό βάρος ανά μέση αμερικανική οικογένεια αγγίζει τα 430.000 δολάρια…
Η αποστασία των ξένων και ο «θανατηφόρος κύκλος»
Το οικοδόμημα τρίζει συθέμελα καθώς οι παραδοσιακοί αγοραστές απομακρύνονται.
Οι ξένοι επενδυτές κατέχουν το 32% του χρέους, με την Κίνα και την Ιαπωνία να βρίσκονται σε τροχιά απεμπλοκής και μείωσης των τοποθετήσεών τους σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, φοβούμενες την πολιτική εργαλειοποίηση του δολαρίου και τις γεωπολιτικές κυρώσεις.
Την ίδια στιγμή, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους απορροφά περίπου το 21% των κρατικών εσόδων, ενώ οι συνολικές πληρωμές για βασικές υποχρεώσεις και τόκους κινούνται γύρω στο 200% των φορολογικών εσόδων και συνεχίζουν να αυξάνονται.
Μια οριακή αύξηση των επιτοκίων κατά μόλις 1% θα προσθέσει άλλα 310 δολάρια δισεκατομμύρια ετησίως στους τόκους, οδηγώντας την οικονομία σε έναν αμείλικτο «θανάσιμο κύκλο» (death spiral).
Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο κράτος.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις, ωθούμενες από την τεράστια έκρηξη κεφαλαιουχικών δαπανών (capex) στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), δανείζονται μαζικά.
Η καθαρή έκδοση εταιρικού χρέους προβλέπεται να φτάσει τα 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2027.
Οι δανειακές ανάγκες των εταιρειών-κολοσσών του AI εκτινάχθηκαν στα 220 δισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Η μείωση των ελεύθερων ταμειακών ροών λόγω αυτών των υπέρογκων δανείων αποτελεί το κλασικό πρώτο στάδιο ενός οδυνηρού στραγγαλισμού, με τα spreads να διευρύνονται και τις αγορές να προειδοποιούν για το επερχόμενο σοκ.
Το χρέος σαρώνει τον πλανήτη
Ο Ray Dalio τονίζει ότι οι ΗΠΑ δεν αγωνίζονται μόνες τους σε αυτόν τον στίβο. Ολόκληρος ο ανεπτυγμένος κόσμος βουλιάζει σε παρόμοια επίπεδα υπερχρέωσης:
• Οι κυβερνήσεις του ΟΟΣΑ δανείστηκαν-ρεκόρ 17 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ποσό που θα αγγίξει τα 18 τρισεκατομμύρια το 2026.
• Στην Ευρώπη, η Γερμανία και οι υπόλοιπες χώρες αυξάνουν δραματικά την έκδοση ομολόγων για την άμυνα και τις υποδομές, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συρρικνώνει τον ισολογισμό της.
Η αγορά ομολόγων βρίσκεται προ των πυλών μιας ιστορικής καταιγίδας.
Με την προσφορά χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων (χρέους και μετοχών) να αυξάνεται δραματικά και τη ζήτηση να συρρικνώνεται, οι τιμές θα καταρρεύσουν και οι αποδόσεις (yields) θα εκτιναχθούν.
Όπως προειδοποιεί ο Ray Dalio, αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν αλλάξουν ρότα, βρισκόμαστε μόλις λίγα βήματα πριν από μια κρίση που εμφανίζεται «μόλις μία φορά στη ζωή μιας γενιάς».
www.bankingnews.gr
Στο νέο του άρθρο, το οποίο έρχεται να προστεθεί στο μνημειώδες βιβλίο του «How Countries Go Broke: The Big Cycle», ο διαπρεπής επενδυτής αποκαλύπτει πως οι αριθμοί και οι αγορές ομολόγων ακολουθούν πιστά και με τρομακτική ακρίβεια τον κλασικό, μηχανικό κύκλο χρεοκοπίας των εθνών.
Σύμφωνα με τον Ray Dalio, τα κράτη δεν καταρρέουν τυχαία.
Η πτώχευση έρχεται αναπόφευκτα όταν συντρέχουν δύο συνθήκες:
1. Η προσφορά χρέους προς πώληση υπερβαίνει κατά πολύ τη ζήτηση.
2. Οι πληρωμές για την εξυπηρέτηση του χρέους (τόκοι και κεφάλαιο) εκτινάσσονται σε σχέση με τα έσοδα, στραγγαλίζοντας κάθε άλλη κρατική δαπάνη.
Αυτή ακριβώς η «θηλιά» σφίγγει πλέον απειλητικά γύρω από τον λαιμό των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά και ολόκληρου του δυτικού κόσμου.
Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια, πιστωτική ασφυξία, κατάρρευση των μετοχών και, τελικά, σε μια άνευ προηγουμένου οικονομική καθίζηση ή σε μαζική τύπωση χρήματος που απαξιώνει πλήρως τα νομίσματα.
Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2026, τα εμπορεύσιμα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ (Treasuries) είχαν εκτιναχθεί στα 32 τρισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας άλμα 8% σε μόλις έναν χρόνο.
Το αμερικανικό Δημόσιο αναμένεται να εκδώσει καθαρό νέο χρέος ύψους 2,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων για ολόκληρο το 2026.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, είναι η αλλαγή τακτικής από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών: επειδή η ζήτηση για μακροπρόθεσμα ομόλογα καταρρέει, το κράτος αναγκάζεται να εκδίδει τεράστιους όγκους βραχυπρόθεσμων τίτλων (bills), οι οποίοι φτάνουν πλέον το 50% της συνολικής έκδοσης—ένα ποσοστό που κανονικά συναντάται μόνο σε περιόδους βαθιάς ύφεσης.
Αυτή η τακτική εκτινάσσει τον κίνδυνο ανανέωσης (rollover risk) και καθιστά το χρέος εκρηκτικά ακριβό.
Σύμφωνα με τις προβολές, το δημόσιο χρέος αναμένεται να εκτοξευθεί από τα 240.000 δολάρια ανά αμερικανικό νοικοκυριό στα 270.000 δολάρια μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Αν προστεθεί και το ιδιωτικό χρέος, το συνολικό βάρος ανά μέση αμερικανική οικογένεια αγγίζει τα 430.000 δολάρια…
Η αποστασία των ξένων και ο «θανατηφόρος κύκλος»
Το οικοδόμημα τρίζει συθέμελα καθώς οι παραδοσιακοί αγοραστές απομακρύνονται.
Οι ξένοι επενδυτές κατέχουν το 32% του χρέους, με την Κίνα και την Ιαπωνία να βρίσκονται σε τροχιά απεμπλοκής και μείωσης των τοποθετήσεών τους σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, φοβούμενες την πολιτική εργαλειοποίηση του δολαρίου και τις γεωπολιτικές κυρώσεις.
Την ίδια στιγμή, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους απορροφά περίπου το 21% των κρατικών εσόδων, ενώ οι συνολικές πληρωμές για βασικές υποχρεώσεις και τόκους κινούνται γύρω στο 200% των φορολογικών εσόδων και συνεχίζουν να αυξάνονται.
Μια οριακή αύξηση των επιτοκίων κατά μόλις 1% θα προσθέσει άλλα 310 δολάρια δισεκατομμύρια ετησίως στους τόκους, οδηγώντας την οικονομία σε έναν αμείλικτο «θανάσιμο κύκλο» (death spiral).
Η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο κράτος.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις, ωθούμενες από την τεράστια έκρηξη κεφαλαιουχικών δαπανών (capex) στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), δανείζονται μαζικά.
Η καθαρή έκδοση εταιρικού χρέους προβλέπεται να φτάσει τα 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2027.
Οι δανειακές ανάγκες των εταιρειών-κολοσσών του AI εκτινάχθηκαν στα 220 δισεκατομμύρια δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Η μείωση των ελεύθερων ταμειακών ροών λόγω αυτών των υπέρογκων δανείων αποτελεί το κλασικό πρώτο στάδιο ενός οδυνηρού στραγγαλισμού, με τα spreads να διευρύνονται και τις αγορές να προειδοποιούν για το επερχόμενο σοκ.
Το χρέος σαρώνει τον πλανήτη
Ο Ray Dalio τονίζει ότι οι ΗΠΑ δεν αγωνίζονται μόνες τους σε αυτόν τον στίβο. Ολόκληρος ο ανεπτυγμένος κόσμος βουλιάζει σε παρόμοια επίπεδα υπερχρέωσης:
• Οι κυβερνήσεις του ΟΟΣΑ δανείστηκαν-ρεκόρ 17 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, ποσό που θα αγγίξει τα 18 τρισεκατομμύρια το 2026.
• Στην Ευρώπη, η Γερμανία και οι υπόλοιπες χώρες αυξάνουν δραματικά την έκδοση ομολόγων για την άμυνα και τις υποδομές, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συρρικνώνει τον ισολογισμό της.
Η αγορά ομολόγων βρίσκεται προ των πυλών μιας ιστορικής καταιγίδας.
Με την προσφορά χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων (χρέους και μετοχών) να αυξάνεται δραματικά και τη ζήτηση να συρρικνώνεται, οι τιμές θα καταρρεύσουν και οι αποδόσεις (yields) θα εκτιναχθούν.
Όπως προειδοποιεί ο Ray Dalio, αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν αλλάξουν ρότα, βρισκόμαστε μόλις λίγα βήματα πριν από μια κρίση που εμφανίζεται «μόλις μία φορά στη ζωή μιας γενιάς».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών